en-Droombeelden

09/12/2019

Ze kwam het ziekenhuis in met nauwelijks te bedwingen zenuwpijnen. Een oudere vrouw van eind afstandswandelingen moeten verkorten tot een rondje om de kerk. Dat was op zich nog niet zo erg. Maar iedere ochtend bij het opstaan, dan deed alles zo'n pijn dat ze niet rustig samen met haar man kon eten, maar moest blijven bewegen, stukjes in de tuin, tot de pijn eindelijk wegtrok.


Dit was haar dagritme geweest, jarenlang. Tot ze uiteindelijk op eigen initiatief bij een osteopaat terecht was gekomen. Wat die deed voor haar en haar pijn: 'Vraag het me niet, maar het werkte'.

Maar wat haar nu zo dwars zat, was dat ook die hulp was gestopt, omdat haar toestand medisch gezien niet verbeterde en een terugverwijzing naar het ziekenhuis nodig was. Het niet mogen doorgaan met die behandelingen, voelde voor haar als een afwijzing. Daar zat ze, omringd door medisch specialisten, met pijnbestrijding volgens de laatste inzichten, maar mentaal in de steek gelaten door het stoppen van de meer alternatieve behandelingen die haar zo goed hadden gedaan.

Haar verhaal zette me aan het denken. Over complementaire en alternatieve zorg. Over de grillige paden die mensen soms zelf bewandelen om maar iets te vinden wat de pijn kan verlichten. Over de nog altijd bestaande vijandschap tussen de reguliere en alternatieve hoek. En over het grijze gebied waar je, zeker in de Palliatieve zorg, je steeds weer bevindt. Je hebt als zorgverlener een soort zesde zintuig nodig om gevoel ontwikkelen voor wat er gevraagd wordt en wat je aanbiedt, waarvan je soms niet op rationele gronden kunt zeggen of het waarom het middel of de therapie werkt.

Alle vormen van kunst en eigen creativiteit maken je even los uit het hier en nu

Ik ben altijd weer enorm onder de indruk van de verbeeldingskracht van mensen. Van ons vermogen om, vanuit een inktzwarte situatie, je een voorstelling te maken van een plek of situatie waar je het wel goed hebt. Naar verbeelding, of visualisaties, is veel onderzoek gedaan, en gelukkig is bewezen dat het mensen even kan optillen uit de tijd en plek waar ze zijn. Denk aan zoiets als meditatie, werken met beelden, kleuren, muziek. Eigenlijk alle vormen van kunst en eigen creativiteit maken je even los uit het hier en nu, om later gesterkt weer terug te keren.

Die bewondering werd gevoed toen ik laatst door het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis (Nederlands Kankerinstituut) liep en daar een heuse afdeling creatieve therapie zag. En als een van de eerstgenoemde doelen stond daar: reduceren van pijn. Precies wat voor de mevrouw uit mijn casus, dacht ik nog. Al fantaserend en visualiserend zag ik een centrum opdoemen, in de omgeving van de ziekenhuizen waar ik werk, waar je op alle momenten van de dag kunt binnenlopen. Met je pijn en ervaringen onder je arm, zo zwaar als je je voelt. En waar je lieve mensen treft die het net zo belangrijk vinden als jij om een nieuwe weg te vinden. Om te leren omgaan met je pijn, rouw, verlies van perspectief. En dat je dan met kleuren, materialen, stilte, muziek gesterkt weer naar buiten gaat. Onderweg naar je nieuwe toekomst. Ik blijf nog even dromen...